Sağlık
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
En çok kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır:
İsimden isim yapan ekler :
Fiilden isim yapan ekler :
Küçültme ekleri :
Bu ekler, sözcüklere yeni anlamlar kazandırarak yeni kelimeler türetir.
Evet, "-im" eki bir yapım ekidir. Yapım ekleri, sözcük kök veya gövdelerine gelerek onlardan başka isim ya da fiil türeten eklerdir. Örnekler: "köy" kelimesine "-lü" eki eklenerek "köylü" kelimesi oluşturulur. "sanat" kelimesine "-çı" eki eklenerek "sanatçı" kelimesi oluşturulur.
En çok kullanılan yapım eki hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, Türkçede sıkça kullanılan bazı yapım ekleri şunlardır: -ci: Gazeteci, şakacı gibi isimler ve sıfatlar türetir. -li: Ankaralı, köylü gibi soyut ve somut isimler ile sıfatlar türetir. -ma / -me: Okuma, yazma gibi fiil isimleri türetir. -iş: Gülüş, alış gibi mastar ekidir. -le: Başla, suala gibi birçok isimden fiil yapar.
Yapım ekleri, sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. Bazı yapım ekleri: İsimden isim yapım ekleri: -lik, -li, -siz, -cil, -daş, -inci, -msı, -sal, -ıt, -tı. İsimden fiil yapım ekleri: -aç, -ce, -cak, -ecek, -ak, -gan, -gı, -gıç, -gın, -ı/i. Fiilden isim yapım ekleri: -t, -dır, -ın, -ele, -ı, -msa. Fiilden fiil yapım ekleri: -dır, -l, -n, -t. Çekim ekleri, kelimelerin anlamını değiştirmeden, onların dilbilgisel işlevlerini ve ilişkilerini belirleyen eklerdir. Bazı çekim ekleri: İsim çekim ekleri: Çokluk eki, durum ekleri, ilgi ekleri, iyelik ekleri, eşitlik eki. Fiil çekim ekleri: Haber ekleri, dilek ekleri, kişi ekleri, soru eki, ek-fiil.
Ki eki, bazı durumlarda yapım eki olarak kullanılsa da, genellikle ilgi zamiri veya bağlaç olarak bilinir. Yapım eki olarak ki: İsimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türeten ektir. Zaman bildiren kelimelerin sonuna doğrudan eklenirken, yer bildiren sıfatlar türetirken “-dE” hâl ekiyle birlikte kullanılır. Eklendiği sözcüğe daima bitişik yazılır. İlgi zamiri olarak ki: Belirtili isim tamlamasında tamlananın yerine kullanılır. Ek hâlindeki tek zamirdir. Büyük ve küçük ünlü uyumu kurallarına uymaz; sadece “-ki” şekli vardır. Bitişik yazılır. Bağlaç olarak ki: Kendinden önceki ve sonraki kelimelerden ayrı yazılır. Türkçe değil, Farsça bir bağlaçtır ve Türkçe cümle yapısına aykırı olarak kullanılır.
Hem çekim hem yapım eki almış kelimelerden 20 örnek şu şekildedir: gözlükler; kulaklıklar; ağaçlıkda; şehirliler; köylüler; susadılar; gülümsediler; sevilir; belirtiler; satıcıydı; sokaktaydı; eğlenceliydi; yorgundu; sevimliydi; tatlıydı; tuzluydu; bilgiliydi; giyecekler; haykırdı; cıvıltılıydı. Daha fazla örnek için eodev.com sitesindeki "Hem çekim eki hemde yapım eki almış kelimeler yazar mısınız (20 tane)" başlıklı göreve göz atabilirsiniz. Özetle, hem çekim hem yapım eki almış kelimelerin sayısı sınırsızdır. Ek bilgi: Yapım ekleri, kelime kök veya gövdesine getirilerek kelimenin yeni bir anlam kazanmasını sağlar. Çekim ekleri, kelimelerin kök ve gövdesine getirilerek kelimelerin yapısını değiştirmeden kelimelere çoğulluk gibi anlamlar kazandırır.
Üç tane yapım eki alan üç sözcük örneği: 1. Gözlükçülük: "göz-lük-çü-lük". 2. Askılık: "as-kı-lık". 3. Gezici: "gez-i-ci". Bu sözcükler, sırasıyla "-cİ", "-lİ" ve "-ci" yapım eklerini almıştır.
Yapım ekleri, isim veya fiil kök veya gövdelerine eklenerek onlardan yeni isimler ya da fiiller türeten eklerdir. Türkçede sıkça kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -lik: zeytinlik, şekerlik; -li: köylü, renkli; -siz: evsiz, akılsız; -cil: evcil, otçul; -daş: meslektaş, vatandaş; -inci: üçüncü, beşinci; -msı: acımsı, ekşimsi; -sal: kumsal, evrensel; -ıt: yaşıt; -tı: horultu, cıvıltı. Fiilden isim yapan ekler: -ce: düşünce, eğlence; -acak: giyecek, yakacak; -gan: çalışkan, unutkan; -gıç: bilgiç, dalgıç; -ik: kesik, açık; -ın: yığın, akın; -nç: gülünç, basınç; -ıntı: esinti, çıkıntı; -er: gelir, gider; -maca: bulmaca, kesmece. Fiilden fiil yapan ekler: -t: yürüt-, anlat-; -(a)r: kopar-, çıkar-; -dır: yazdır-, açtır-; -(ı)l: atıl-, yazıl-; -(ı)n: taran-, yıkan-. Yapım ekleri, her zaman çekim eklerinden önce gelir.
Blog
Ekmek ile oynamak atasözü mü deyim mi?
Dönerge ne demek?
Duyulan ve görülen geçmiş zaman nasıl ayırt edilir?
En iyi sera malzemesi nedir?
Döşek ve şilte aynı mı?
Enternasyonal ne anlama gelir?
Eksi ne anlama gelir?
Duş almak ne demek çeviri?
Eski burçların tarihleri nelerdir?
Eline tutuşturmak ne demek?
En eski Türk isimleri nelerdir?
Ermenice günaydın ne demek?
Editör İngilizce ne demek?
Efsanevi ne demek?
Dut ağacı görmek ne anlama gelir?
Engage ne demek?
Emir kipi nasıl bulunur?
Ebabil kuşunun hikayesi nedir?
Elif vav yüzük takmak ne anlama gelir?
Engaged olmak ne anlama gelir?
Eti Mutlu Kutu 2.dönem çekiliş ne zaman yapılacak?
Etekleri tutuşmak ne demek görsel?
En güçlü dolunay ne zaman?
Edep ile ilgili özlü söz nedir?
Edilgene örnek cümleler nelerdir?
En iyi yonca tohumu hangisi?
Eski arkadaşlarla barışmak neye işarettir?
Endazeyi mikyas ne demek?
En küçük anlamlı birimlere biçimbirim denir doğru mu yanlış mı?
Elazığ depremi en çok hangi ilçeyi etkiledi?
Ermenicede iyi günler nasıl söylenir?
En önemli modallar hangileri?
Düzen ve tertip eş anlamlı mı?
Engelli rampası işareti nereye konur?
En uzun kelime hangi dilde?
Efe ismi ne anlama gelir?
En güzel merhamet sözü kime ait?
En güzel Yunan ismi nedir?
Eski arşın ne kadar?
En iyi ahşap çatı hangisi?