Sağlık
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
En çok kullanılan yapım eki hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, Türkçede sıkça kullanılan bazı yapım ekleri şunlardır:
Çekim eki ve yapım eki arasındaki farklar şu şekilde özetlenebilir: Anlam değişikliği: Yapım ekleri, kelimenin anlamını değiştirirken çekim ekleri kelimenin anlamını değiştirmez. Sıralama: Yapım ekleri, çekim eklerinden önce gelir. Örnek: "Yolcu bekliyor" cümlesindeki "yolcu" kelimesi, "yol" ve "-cu" eklerinin birleşimiyle oluşmuş ve kelime "yol" anlamının dışına çıkarak farklı bir nitelik kazanmıştır. Ayrıca, ekler kendilerinden önceki kelimelere bitişik yazılır; yalnız, “mi” soru eki her zaman ayrı yazılır.
Ki eki, bazı durumlarda yapım eki olarak kullanılsa da, genellikle ilgi zamiri veya bağlaç olarak bilinir. Yapım eki olarak ki: İsimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türeten ektir. Zaman bildiren kelimelerin sonuna doğrudan eklenirken, yer bildiren sıfatlar türetirken “-dE” hâl ekiyle birlikte kullanılır. Eklendiği sözcüğe daima bitişik yazılır. İlgi zamiri olarak ki: Belirtili isim tamlamasında tamlananın yerine kullanılır. Ek hâlindeki tek zamirdir. Büyük ve küçük ünlü uyumu kurallarına uymaz; sadece “-ki” şekli vardır. Bitişik yazılır. Bağlaç olarak ki: Kendinden önceki ve sonraki kelimelerden ayrı yazılır. Türkçe değil, Farsça bir bağlaçtır ve Türkçe cümle yapısına aykırı olarak kullanılır.
En çok kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -ci: göz-cü, sanat-çı, yol-cu, simit-çi. -lik: şeker-lik, kömür-lük, göz-lük, kulak-lık, dost-luk. -li: köylü, nişanlı, renkli, mavili, bilgili, görgülü. -siz: evsiz, huysuz, akılsız, işsiz, parasız. -sal: kumsal, evrensel. Fiilden isim yapan ekler: -ecek: giy-ecek, yak-acak, aç-acak, iç-ecek. -ak: yat-ak, kaç-ak, dur-ak. -gan: çalışkan, unutkan, çekingen. -gıç: bilgiç, dalgıç, başlangıç. -ik: kesik, açık, göçük, kırık. Küçültme ekleri: -cık: bademcik, arpacık, biricik, kitapçık. -ca: derin-ce, büyük-çe, geniş-çe. Bu ekler, sözcüklere yeni anlamlar kazandırarak yeni kelimeler türetir.
Yapım ekleri, isim veya fiil kök veya gövdelerine eklenerek onlardan yeni isimler ya da fiiller türeten eklerdir. Türkçede sıkça kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -lik: zeytinlik, şekerlik; -li: köylü, renkli; -siz: evsiz, akılsız; -cil: evcil, otçul; -daş: meslektaş, vatandaş; -inci: üçüncü, beşinci; -msı: acımsı, ekşimsi; -sal: kumsal, evrensel; -ıt: yaşıt; -tı: horultu, cıvıltı. Fiilden isim yapan ekler: -ce: düşünce, eğlence; -acak: giyecek, yakacak; -gan: çalışkan, unutkan; -gıç: bilgiç, dalgıç; -ik: kesik, açık; -ın: yığın, akın; -nç: gülünç, basınç; -ıntı: esinti, çıkıntı; -er: gelir, gider; -maca: bulmaca, kesmece. Fiilden fiil yapan ekler: -t: yürüt-, anlat-; -(a)r: kopar-, çıkar-; -dır: yazdır-, açtır-; -(ı)l: atıl-, yazıl-; -(ı)n: taran-, yıkan-. Yapım ekleri, her zaman çekim eklerinden önce gelir.
Ek, sözcük kök veya gövdelerine gelerek onlardan yeni sözcükler türeten veya cümlede sözcükler arasında anlam ilişkisi kurulmasını sağlayan unsurdur. İki ana ek türü vardır: 1. Yapım Ekleri: Sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. 2. Çekim Ekleri: Kelimelerin anlamını değiştirmeden, cümle içinde diğer kelimelerle ilişki kurmasını sağlayan eklerdir. Bazı çekim ekleri: Çokluk Eki: "-ler", "-lar". Hâl Ekleri: "-i", "-e", "-den", "-de". İyelik Ekleri: "-ı", "-i", "-u", "-ü". İlgi Ekleri: "-ın", "-in", "-un", "-ün". Eşitlik Eki: "-ca", "-ce".
"Sınıf" kelimesi, yapım eki almıştır. Yapım ekleri, sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. Çekim ekleri ise, kelimelerin cümle içindeki görevlerini belirten veya onların diğer kelimelerle bağ kurmasını sağlayan eklerdir. Türemiş kelime ise, yapım eki almış sözcüklere denir.
Türkçede dört çeşit yapım eki bulunmaktadır: 1. İsimden isim yapan ekler. 2. İsimden fiil yapan ekler. 3. Fiilden isim yapan ekler. 4. Fiilden fiil yapan ekler.
Blog
En güçlü bereket tanrısı hangisi?
Eski dilde at ne demek?
En güçlü tanrıça kimdir?
En çok yapım eki hangi ektir?
Düş kelimesi hangi kökene ait?
Eli açık cömert ne demek?
Elbise çevirisi ne demek?
Esenyurt 34510 hangi mahalle?
En ilginç deyim nedir?
Est hangi zaman dilimi?
Ecdad ne demek?
En zor atasözü nedir?
El çizgileri zamanla değişir mi?
Einstein hangi burç bilim adamı?
Edat ve üzere nasıl ayırt edilir?
Dünyada kaç tane alfabe var?
Eski dilde yemeklere ne denir?
Edat ve soru edatı nasıl ayırt edilir?
En büyük metro kazası ve yangını nerede yaşandı?
Enhanced ne demek?
Enva-i çeşit mi envai çeşit mi?
Emma Vatson kaç dil biliyor?
Eksik ve fazla zıt mı?
En şanslı burç hangisi tarihlere göre?
En zor tekerleme nedir diksiyon?
En kolay Portekizce nasıl öğrenilir?
Erenler eskiden nereye bağlıydı?
Durgun zıt anlamlısı ve eş anlamlısı ne?
Esef etmek ne anlama gelir?
Eli ekmek tutmak deyimi nereden gelir?
En iyi kompost nasıl yapılır?
Enterdi edilen ülke ne demek?
Erkan isminin kökeni nereden gelir?
En büyük askeri birlik hangisi?
Ekli ve ekliyebilir farkı nedir?
Ekmek kelimesinin kaç tane eş anlamlısı var?
EMEA açılımı nedir?
En güzel kız isimleri nelerdir?
DİSK sendika kime yakın?
Dünya gazetesi Ankara'da nerede?