Sağlık
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Etken ve edilgen cümleler arasındaki fark, cümledeki öznenin durumu ve eylemin kim tarafından yapıldığına bağlıdır.
Etken cümlelerde özne, eylemi gerçekleştiren kişidir ve bu durum cümlede açıkça belirtilir. İşte bazı örnekler:
Edilgen cümlelerde ise özne belli değildir ve eylemden etkilenen öğe özne görevini üstlenir. İşte bazı örnekler:
Edilgen kelimesi, yapılan işten etkilenen, etken karşıtı ve pasif anlamlarına gelir. Ayrıca, sözde özneyle kullanılan veya öznesi dolaylı yolla belirtilen fiil olarak da tanımlanabilir. Edilgen cümle örnekleri: "Köprü, on yıl önce inşa edildi." "Kitap, yazar tarafından yazılmıştır." "Ev, temizlikçi tarafından temizlendi." "Proje, ekibimiz tarafından başarıyla tamamlandı."
Edilgen yapıya örnek cümleler: 1. "Köpek tarafından ısırıldım." (Eylemi gerçekleştiren köpek vurgulanmıştır). 2. "Bu kitap okunmayı bekliyor." (Kitabın beklediği eylem okunmadır). 3. "Yemeğimiz hazırlandı." (Yemeği hazırlayan kişi belirtilmemiştir). 4. "Okulun duvarlarına yalıtım yapıldı." (Yalıtım yapan belli değil). 5. "Telefonlar uzun süredir dinleniyormuş." (Dinleyen belli değil).
Edilgin ve edilgen arasındaki fark, dilbilgisi bağlamında şu şekildedir: Edilgen, bir eylemin gerçekleştiricisinin belirli olmadığı, işin kim tarafından yapıldığının tahmin edilemediği cümleleri ifade eder. Edilgin ise, "edilgen" kelimesinin genel anlamda "pasif" ile eşdeğer kullanıldığı bir terimdir. Dolayısıyla, "edilgin" ve "edilgen" arasındaki ayrım, dilbilgisi terimi olarak "edilgen"in belirli bir dil yapısına, "edilgin"in ise daha genel bir anlama sahip olmasıdır.
Dönüşlü ve edilgen fiiller arasındaki temel farklar şunlardır: Özne: Dönüşlü fiillerde gerçek özne bulunurken, edilgen fiillerde sözde özne vardır. Eylemin Yapanı ve Etkileneni: Dönüşlü fiillerde eylemi yapan ve etkilenen aynı ögedir (özne), edilgen fiillerde ise bunlar farklıdır. Örnekler: Dönüşlü Fiil: "Ahmet, akşamki programa katılmak için hazırlandı" cümlesinde, hazırlanma işini yapan ve bu işten etkilenen kişi Ahmet'tir. Edilgen Fiil: "Sınıf 23 Nisan için süslendi" cümlesinde, süslenme işini yapan belli değildir, sadece etkilenen "sınıf" sözcüğü vardır.
Etken fiilin nasıl bulunacağına dair bir örnek şu şekildedir: Yüklem belirlenir. Yükleme “işi yapan kim?” şeklinde bir soru sorulur. Cevap alınabiliyorsa bu cümle etken çatılı bir cümledir. Örnek cümleler: "Savaş top oynarken camı kırdı" cümlesinde özne Savaş'tır ve yüklem etkendir. "Ahmet ayağındakiler eskidiği için yeni ayakkabı almış" cümlesinde almak eylemini gerçekleştiren gerçek bir özne (Ahmet) vardır ve bu nedenle yüklem etkendir. "Bu akşam işten çıktıktan sonra bize gelecekti" cümlesinde gizli özne (o) işi yaptığı için yüklem etkendir. Etken fiiller, nesne-yüklem ilişkisine göre geçişli veya geçişsiz olabilir.
10 tane etken fiil cümlesi: 1. Öğretmen derse biraz geç geldi. 2. Kuşlar havada süzülerek uçuyor. 3. Telefon epey oyun oynadığım için ısınmış. 4. Tam rüyanın içindeyken alarm çaldı. 5. Kitaplar bize çok fayda sağlar. 6. Berat, derse geç gelmesiyle tanınır. 7. Kar yağışı bu gece ilimizde etkili oldu. 8. Müdür törende yarım saat konuştu. 9. Senden sonra buraya Hasan uğradı. 10. Klima gün boyu çalışıyor.
Bir fiilin hem etken, hem edilgen, hem de dönüşlü olarak kullanıldığı bir cümle örneği bulunamadı. Ancak, bu fiil türlerinin örnek cümleleri şu şekildedir: Etken Fiil: "Ahmet Bey, toplantıya gitti". Edilgen Fiil: "Toplantıda çok ağır şeyler konuşuldu". Dönüşlü Fiil: "Kız düğün için epey süslendi". Öznesine göre fiil çatıları hakkında daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: yeninesilturkce.com; prfakademi.com; gysakademi.com.
Blog
Esas itibariyle ne demek?
Etken edilgen nasıl ayırt edilir örnek cümleler?
Ercüment ismi ne anlama gelir?
Durumsal ironi nedir?
Etimesgut posta dağıtım merkezi nereye bağlıdır?
Ek fiil ve ek-fiilin isimle çekimlenmiş hali nedir?
Eski sevgiliyle karşılaşmak neye işarettir?
Editör analizi nedir?
Eski defterlerin açılması ne anlama gelir?
Dört dörtlük ve dört başı mamur aynı mı?
E harfiyle başlayan meyve ve eşya nedir?
Edebi olmayan metin nedir?
En çok kullanılan geçmiş zaman fiilleri nelerdir?
Dışarlık ve taşra aynı mı?
Eski camlar bardak oldu atasözü mü deyim mi?
Dünyanın neresinde sabah olursa Türkiye'de saat kaç olur?
Endonezce iya sama sama nasıl kullanılır?
En çok kullanılan İngilizce A1 kelimeler kaç tane?
Eray isminin özellikleri nelerdir?
Elektrik burcu ne anlama gelir?
Endüljanstan önce ne vardı?
Eski dil halk avam ne demek?
Düşünüyor fiili basit mi türemiş mi?
Ellam hangi yöreye ait?
Eski ve yeni arasındaki fark nedir?
Erol Durak kaç yaşında vefat etti?
Düvel-i muazzama ne demek Osmanlıca?
Düzey ve seviye eş anlamlı mı?
Enable ve allow farkı nedir?
Erzurum plakası kaç tane?
Dört nala gitmek deyim mi?
Düğümün çözülmemesi ne demek?
Eleştiride öznel ve nesnel ne demek?
En iyi çapari hangisi?
Düz yazı nedir?
Dümdüz arazi ne demek?
Düz el çizgisi ne anlama gelir?
El ve kol ne demek TDK?
Dönence bulmaca ne demek?
Engage ve engaged farkı nedir?