Sağlık
Sağlık
Otomobil
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Eleştiri (tenkit) , bir sanat ya da düşünce eserini tanıtıp, zayıf ve güçlü yönlerini belirterek eserin gerçek değerini ortaya koymayı amaçlayan yazı türüdür
Eleştirinin türleri :
Eleştirel düşünme, bilgiyi analiz etme, değerlendirme ve sentezleme becerisidir. Eleştirel düşünme süreci genellikle şu adımları içerir: Konunun belirlenmesi. Veri ve bilgi toplama. Farklı argüman ve bakış açılarının incelenmesi. Varsayım, veri ve kanıtların gözden geçirilmesi. Bulguların değerlendirilmesi ve gereksiz ya da geçersiz olanların ayıklanması. Benzerlik ve farklılıkların saptanması, bağlantılar ve ilişkilerin tanımlanması. Kalan veri, bilgi ve kanıtların mantıksal bir çerçeveye oturtulması. Sonuçların sunulması ve geçerliliği hakkında yargıya varılması. Eleştirel düşünme, daha iyi kararlar almaya, sorunları etkili bir şekilde çözmeye ve bilgi çağında başarılı olmaya yardımcı olur.
Eleştirel söylem çözümlemesi yapmak için aşağıdaki adımlar izlenebilir: 1. Araştırma konusu seçimi. 2. Söylemlerin dolaşım ortamı. 3. Söylemlerin yazıya dökülmesi. 4. Kuram veya yaklaşım belirleme. 5. Van Dijk modeline göre çözümleme. Makro yapıda şematik yapı ve anlatı bilgisine bakılır. Eleştirel söylem çözümlemesi, araştırmacılara tamamen tarafsız bir bakış açısı sunmamakla eleştirilir. Eleştirel söylem çözümlemesi hakkında daha fazla bilgi edinmek ve bu yöntemi uygulamak için, düşünürün analiz modelini anlattığı kaynaklara başvurulması önerilir.
Eleştirel teori, sosyal ve beşeri bilimler bilgisiyle toplum ve kültür inceleme ve eleştirisine dayanan bir sosyal teoridir. Eleştirel teorinin temel savunduğu noktalar: Adaletsizliği kaldırma ve insanın özgürleşmesini geliştirme. Sosyal yapıların kimlikleri ve aktörlerin davranışlarını etkilemesi ve aktörlerin sosyal yapıları yeniden biçimlendirmesi. Bilginin belirli sosyal ve tarihsel bağlamların bir ürünü olması ve belirli teorilerin hizmet ettiği çıkarların üzerinde durulması. Siyasi, ahlaki veya ideolojik her türlü bilginin tarafsız olamayacağı ve her zaman önyargılı olduğu. Uluslararası ilişkilerin yalnızca devletler arası ilişkilerden ibaret olmadığı ve realizme eleştiri getirmesi. Eleştirel teori, Frankfurt Okulu ve Gramsci tarafından temelleri atılan bir akımdır.
Eleştirel okuma, metinlerin altında yatan anlamları derinlemesine analiz etmek ve sunulan bilgileri sorgulamak sürecidir. Eleştirel okumanın temel adımları: 1. Metnin amacını ve bağlamını anlama: Metnin yazıldığı zamanı, yazarın amaçlarını ve hedef kitlesini kavramak. 2. Varsayımları belirleme: Yazarın hangi önkabullerle hareket ettiğini tespit etme. 3. Argümanları inceleme: Yazarın öne sürdüğü tezlerin ve argümanların mantıksal tutarlılığını ve güvenilirliğini değerlendirme. 4. Alternatif bakış açılarını değerlendirme: Sunulan görüşlerin karşısında farklı yorumlar ve çözümlemeler sunma. Eleştirel okuma, okuyucunun bilgiyi daha bilinçli bir şekilde yorumlamasına ve kendi düşüncelerini daha sağlam bir zemine oturtmasına olanak tanır.
Eleştirel yazı türleri, eleştirmenin tutumuna ve konunun niteliğine göre iki ana grupta incelenir: 1. Eleştirmenin Tutumuna Göre Eleştiri Türleri: Öznel (İzlenimsel) Eleştiri: Kişisel görüş, beğeni ve yargılar ön plandadır. Nesnel (Bilimsel) Eleştiri: Belirli ölçütlere göre inceleme, değerlendirme ve kanıtlama söz konusudur. 2. Konusuna Göre Eleştiri Türleri: Esere Dönük Eleştiri: Eserin değeri ortaya konur, yapı unsurlarının esere katkısı incelenir. Sanatçıya Dönük Eleştiri: Sanatçının hayatı, kişiliği ve eserleri ele alınır. Okura Dönük Eleştiri: Eserin okuyucu üzerindeki etkisi değerlendirilir. Topluma Dönük Eleştiri: Eserin oluştuğu toplumsal koşullar göz önünde bulundurulur.
Eleştirel düşünme ve eleştirel okuma arasındaki temel farklar şunlardır: Eleştirel Düşünme: Bilgi, inanç ve fikirler arasında mantıksal bağlar kurmayı ve bir argümanın doğruluğunu sorgulamayı içerir. Metni yalnızca yüzeysel bir şekilde anlamayı değil, metnin derinliklerine inmeyi sağlar. Yargılama, bilginin geliştirilmesi ve sorgulama gibi süreçleri kapsar. Eleştirel Okuma: Bir metindeki bilgiyi ve fikri keşfetme tekniğidir. Metni sorgulamayı, yazarın niyetini ve kullanılan argümanları analiz etmeyi gerektirir. Normal okumadan daha karmaşık ve derin bir değerlendirme süreci içerir. Özetle, eleştirel düşünme, eleştirel okumanın bir sonucu olarak ortaya çıkabilir; ancak eleştirel okuma, eleştirel düşünme sürecinden bağımsız olarak da yapılabilir.
Eleştirel okuma yapmak için aşağıdaki adımlar izlenebilir: 1. Ön Bilgi Edinme: Metne başlamadan önce yazarın kim olduğunu, metnin tarihi ve kültürel bağlamını araştırmak. 2. Aktif Okuma: Okurken önemli yerlerin altını çizmek veya notlar almak, sorular sormak ve metne dair düşünceleri not etmek. 3. Anafikir ve Argümanları Belirleme: Yazarın ana fikrini ve destekleyici argümanlarını bulmak. 4. Kanıt Analizi: Yazarın argümanlarını desteklemek için sunduğu kanıtları incelemek, bunların geçerliliğini ve güvenilirliğini sorgulamak. 5. Tarafsızlık ve Yanlılık: Yazarın herhangi bir önyargısı veya yanlılığı olup olmadığını değerlendirmek. 6. Metni Sorgulama: Metne dair hangi soruların olduğunu belirlemek, yazarın bazı noktalarına katılıp katılmadığını değerlendirmek. 7. Karşılaştırmalı Analiz: Benzer konularda yazılmış başka metinlerle karşılaştırmak. Örnekler: - Siyasi Makale: Yazarın sunduğu istatistikleri ve kaynakları incelemek, verilerin güncel olup olmadığını ve güvenilir kaynaklardan alınıp alınmadığını kontrol etmek. - Edebiyat Eleştirisi: Yazarın diğer eserlere yaptığı atıfları değerlendirmek, bu referansların yazarın argümanını güçlendirip güçlendirmediğini analiz etmek.
Kültür ve Sanat
Eleştirel tenkit nedir?
Elektro bağlama ile normal bağlama arasındaki fark nedir?
Elisha cuthbert nasıl ünlü oldu?
En güçlü Türk lideri kim?
Eklemedır Koca Konak kimin bestesi?
En güzel İngilizce ninniler hangileri?
En kolay müzik aleti hangisi 6 sınıf?
Dünyanın en büyük Cengiz Han heykeli nerede?
En çok izlenen Yeşilçam repliği hangisi?
Düşes ne anlama gelir?
