Dilâver Paşa Nizamnamesi, tam adıylaEreğli Kömür Maden-i Hümâyûnu İdaresinin Nizamnamesi, 1867 yılında Dilâver Paşa tarafından hazırlanan ve Osmanlı İmparatorluğu'ndaki maden çalışanlarına yönelik düzenlemeler getiren bir maden yönetmeliğidir Zorunlu çalışma: Nizamname, 13-50 yaş arasındaki sağlıklı erkeklerin her yıl 6 ay süreyle maden ocaklarında çalışması yükümlülüğünü getirmiştir Çalışma süresi: Günlük çalışma süresini 10 saat olarak belirlemiştir


Dilaver Paşa Nizamnamesi nedir?

Dilâver Paşa Nizamnamesi , tam adıyla Ereğli Kömür Maden-i Hümâyûnu İdaresinin Nizamnamesi , 1867 yılında Dilâver Paşa tarafından hazırlanan ve Osmanlı İmparatorluğu'ndaki maden çalışanlarına yönelik düzenlemeler getiren bir maden yönetmeliğidir

Nizamnamenin bazı özellikleri :

  • Zorunlu çalışma : Nizamname, 13-50 yaş arasındaki sağlıklı erkeklerin her yıl 6 ay süreyle maden ocaklarında çalışması yükümlülüğünü getirmiştir
  • Çalışma süresi : Günlük çalışma süresini 10 saat olarak belirlemiştir
  • İşçi hakları : İşçilerin yiyecek-içecek ve diğer gereksinimlerinin maden işletmesi tarafından karşılanmasını ve bayramlarda Müslüman işçilere, Paskalya Günü'nde ise Hristiyan işçilere tatil verilmesini hükme bağlamıştır
  • Sağlık düzenlemeleri : Nizamnamede, madenlerde doktor bulundurulması gerektiği belirtilmiştir

Nizamname, 1921 yılına kadar yürürlükte kalmış, yerine Havza-ı Fahmiye Maden Amelesinin Hukukuna Mütealik Kanun gelmiştir

Nizam nedir?

Nizam kelimesi, Arapça kökenli olup "düzen", "tertip", "kaide", "kural" anlamlarına gelir. Ayrıca, "nizam" kelimesi ile şu kavramlar da ifade edilir: Nizam-ı âlem: Kâinatta Allah'ın koyduğu genel düzen. Nizam-ı cedid: Osmanlı Devleti'nde III. Sultan Selim döneminde kurulan yeni askeri teşkilat. Nizamiye: Tanzimat ordusunun silah altındaki asıl kısmı. Nizam ismi ise, düzenli ve sistemli bir yapıyı ifade eder ve kişisel hayatında ve çevresinde düzeni ön planda tutan bireyleri tanımlar.

Nizamnameler kaça ayrılır?

Nizamnameler, belirli bir kurum, kuruluş veya topluluğun iç işleyişine dair özel kurallar belirleyen yazılı düzenlemeler olup, genellikle iki ana kategoriye ayrılır: 1. Genel Nizamnameler: Yasalar ve tüzüklerle belirlenen genel çerçeveden hareketle, kamu kurumları, özel sektör veya sivil toplum kuruluşları gibi daha dar alanlarda belirli prosedürler ve düzenlemeler getiren nizamnamelerdir. 2. Özel Nizamnameler: Belirli bir topluluk veya kuruma özgü düzenlemeler getiren ve kapsamı daha dar olan nizamnamelerdir. Ayrıca, nizamnameler, çıkarıldıkları organlara göre de sınıflandırılabilir; örneğin, dernek yönetimi veya belediye meclisi tarafından çıkarılan nizamnameler gibi.

Dilaver Paşa kimdir?

Dilaver Paşa adıyla iki farklı kişi hakkında bilgi bulunmaktadır: 1. Dilaver Paşa (Osmanlı Sadrazamı). 2. Dilaver Paşa (Ereğli Maâdin Nâzırı). Ayrıca, 1896 yılında emekliye ayrılıp 1897 yılında vefat eden Dilaver Paşa, Osmanlı-Rus savaşlarında Tuna filosu komutanı olarak görev yapmıştır.

Osmanlı'da ilk nizamname hangi padişah döneminde çıkarılmıştır?

Osmanlı'da ilk nizamname, II. Mahmut döneminde çıkarılmıştır. 1836 yılında, Divan-ı Hümayun'daki "Sadaret Kethüdalığı" Umûr-ı Mülkiye Nezâreti'ne, "Reisü'l-küttâb"lık ise Umûr-ı Hâriciye Nezâreti'ne dönüştürülmüştür. 1839 yılında ise, "imâr-ı mülke bakmak ve, zirâat ve ticâret ve zanâat hakkında mevadd-ı nâfı’a’nın icrâsına mercî olmak üzere" Ticaret Nezâreti kurulmuştur. 16 Kasım 1913 tarihinde çıkarılan Hanedân-ı Saltanat Nizamnâmesi ise, Osmanlı hanedan üyelerinin sosyal hayatını, yaşayışını ve aile hukukuyla ilgili bazı meselelerini düzenleyen ilk nizamname olarak kabul edilir.

Türkiye'de çalışanların korunmasına yönelik hareketler 1865 yılında yayımlanan Dilaver Paşa Nizamnamesi ve ardından gelen 1869 tarihli Maadin Nizamnamesi ile başlamıştır?

Evet, Türkiye'de çalışanların korunmasına yönelik hareketler 1865 yılında yayımlanan Dilaver Paşa Nizamnamesi ve ardından gelen 1869 tarihli Maadin Nizamnamesi ile başlamıştır. Dilaver Paşa Nizamnamesi. Maadin Nizamnamesi.

Dilaver Paşanın Ereğli'de yaptığı düzenlemeler nelerdir?

Dilaver Paşa'nın Ereğli'de yaptığı bazı düzenlemeler: Zorunlu çalışma: Ereğli Sancağı'na bağlı 14 köydeki 13-50 yaş arasındaki erkeklerin maden ocaklarında senede 6 ay çalışması zorunluluğu getirilmiştir. Çalışma süresi: Günlük çalışma süresi 10 saat olarak sınırlandırılmıştır. Barınma: İşçilere kalacak yer sağlanması (koğuş yapılması) zorunluluğu getirilmiştir. Ücret: Ücret alacaklarının diğer alacaklara göre öncelikli olması kararlaştırılmıştır. Sağlık hizmetleri: İşçilerin sağlık sorunlarına yönelik düzenlemeler yapılmış ve işverenlere işyerinde doktor bulundurma yükümlülüğü getirilmiştir. İş disiplini: Liyakate dayalı ücret sistemi ve işçilerin toplu halde işsiz kalmalarını önlemek için işverenin işyerini kapatması durumunda önceden bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Çevre koruma: Ağaçların kesim ve dağıtımını, çevrenin ve doğanın korunmasını düzenleyen hükümler eklenmiştir. Dini özgürlük: İşçiler için dini bayramlarda izin uygulaması getirilmiştir.

Dilaver Paşa Nizamnamesi ve Maadin Nizamnamesinin önemi nedir?

Dilaver Paşa Nizamnamesi ve Maadin Nizamnamesinin önemi şu şekilde açıklanabilir: Dilaver Paşa Nizamnamesi: Osmanlı İmparatorluğu'nda maden ocaklarında çalışan işçilerin sağlığını koruma ve çalışma koşullarını düzenleme amacı taşıyan ilk hukuksal metin olarak değerlendirilmektedir. Zorunlu çalışma esasını benimsemiş olsa da, çalışma saatlerini günlük 10 saat olarak sınırlandırması, çalışma ve dinlenme sürelerinin belirlenmesi, barınma yerlerinin işveren tarafından yapılması gibi düzenlemeler getirmiştir. 1869 yılında çıkarılan Maadin Nizamnamesi ile eksik yönleri tamamlanmış ve iş kazasına uğrayan kişilerin tazminat alabilmeleri hükme bağlanmıştır. Maadin Nizamnamesi: Madenlerde zorunlu çalışmayı yasaklamıştır. Ocak sahiplerinin madenlerde eczane açmalarını ve doktor bulundurmalarını zorunlu kılmıştır.

Diğer Hukuk Yazıları
Hukuk